Eskişehir’in köklü okullarından Şeker İlkokulu, bu yıl unutulmaz bir kültür yolculuğuna ev sahipliği yapıyor. Okulda hayata geçirilen “Bozkırda Kaşık Bozlağı Projesi”, minik öğrencileri Anadolu’nun içli türkülerle örülü dünyasıyla buluşturdu. Sınıflardan yükselen kaşık sesleri ve öğrencilerin öğrenme merakı, okulun sınıflarında, koridorlarında, bahçesinde, adeta Bozkırın rüzgârını taşıdı.
Proje kapsamında, öğrencilere önce kaşık kültürünü, bozlak geleneğini ve bu türkülerde anlatılan duyguları ve Türk dünyasında halayın yeri, sosyal yaşamda kullanılırlığı anlatılıyor. Küçük yaşlarına rağmen ilgiyle dinleyen öğrenciler, anlatılan hikâyelerin içinde kendilerine bir parça buldular. Ardından düzenlenen atölyelerde, öğrenciler ilk kez kaşık tutarak ritim çalışmaları yaparak kaşık havalarını ve halayları öğretilmesi hedefleniyor.
Okul Müdürü Sedat Aslan yaptığı konuşmada, projenin önemine değinerek proje ile ilgili yaptığı açıklamada,
“Kültürümüzü çocuklara erken yaşta tanıtmak, onları kökleriyle buluşturmak büyük bir değer. Yöresel müzik kültürünü yaşatmayı amaçlayan proje öğrencilere kültür yolculuklarında Bozkır, Kaşık, Bozlak ve Halay kavramlarını öğrenmiş olacaklar.
Günümüzde teknolojinin gelişmesi, eğlence anlayışının değişmesi, sosyo-kültürel yasamdaki farklılaşma gibi faktörlerin etkisiyle bu oyunların icra ortamlarının daraldığı tespit edilmiştir. Halk oyunları son zamanlarda gerek ulusal gerekse uluslararası önemli cadde, meydanlarda veya havaalanlarında, milli folklorik oyunlar sergilenmekte olduğu görülmektedir. Yurtiçi ve yurtdışında düzenlenen bu tür etkinliklere farkındalık yaratmak uluslar arası kültürel paylaşımda önem arz etmektedir. Bizde şeker ilkokulu olarak bu trende katılarak kaşık, bozkır, halay kavramlarıyla somut olmayan bu kültürel mirasımızla öğrencilerimize ve velilerimize hatta kentimizde bir farkındalık yaratalım istedik.
Dünya medeniyet tarihinin baş aktörü, insanların gündelik yaşantısında önemli bir ayrıntı, yeme fiilinin yanında temiz ve nazik olmanın aracısı, insana verilen değerinde dışa vurumu olan kaşık, Türk Medeniyetinde önemli bir faktördür. Türkler, düğününü, cenazesini, ibadetini, zaferlerini, hep sofra başında; aynı kaptan pilav kaşıklayarak yaşayan bir kültürde, sadece bir mutfak aracından öte kaşık, somut olmayan bir değerinde olduğu, Anadolu kültüründe, vurmalı çalgılar içinde olan Anadolu’nun kayıp çalgısı KAŞIK, Türklerin duygusal ve sosyal bir yaşamının karşılığı olan Kaşık, Türklerin tasavvufi boyutunda kaşık, kaşıkla atasözleri ve değimleri, kaşıkla romantizmleşmesi, kaşıklı hikâyeler ve efsaneleri, insan boynun muska değerinde taşınan kaşık, yeniçerilerin kaşıklığı ile askeri kültürde varlığı ve gezginlerin kaşıkla yoldaşlığı dikkate değer olan bu kültürel birikimi ile “Tahta Kaşık”, Türk kültüründe sadece sofra ya da mutfak kullanımında değil, bölgelere göre farklı adımlarla oynanan halk danslarına da eşlik etmiştir.
Türk kültüründe kaşığın Yemek kültüründen halk oyunlarına, dildeki deyimlerden günlük yaşamın ritüellerine kadar uzanan geniş bir çerçevede kaşığın kültürel ve sosyolojik olgusundan yararlanarak, Eskişehir kentinin kültür çeşitliğini, kaşık Oyunları etkileşimiyle öğrencilerin ve öğrenci velilerinin içinde bulunduğu okul sosyolojisinde, geleneksel kaşık Halk Oyunlarını –Türk halk oyunlarını tanıtmak ve öğretmek yöresel oyunları öğrenerek toplumla barışık, toplumun değerlerini benimsemiş öğrencilerimizin birlikte oynamasına imkânı vermek ve Halay ile de, Türk kültüründe halay, kökleri milattan önceki dönemlere, hatta tarih öncesi çağlara uzanan bir tören dansı/oyunudur. İÖ 800'lere dayanan halay Orta Asya'dan günümüze ulaşmıştır. Halayın Türk kültür tarihinde alay, aley, aliy, bulay, buley, halay, haley, halıy, haliy gibi sözcüklerle karşılandığı ve bu sözcüklerin hepsinde temel anlamların “bir araya gelme”, “birlikte iş yapma”, “düzene girme”, “kalabalık”, “toplanma”, “topluluk”, “topluluk halinde dans etme” olduğu görülmektedir. Türk kültüründe halay tören dansıdır. Yaşamın enerjisini, döngüsünü, dayanışmayı, hareketi, durup devam etmeyi ve ritmi içerir. Türkiye’nin ulusal dansı olan halayı oynarken tarihsel gelişimini bilerek oynamaları önemseyerek bu mirası okul aracılığı ile geleceğe aktarmak istedik. Yıl boyunca okul koridorlarında dolaşacak kaşık karşılama / halay ile ritim, farklı etkinliklerde, gösterilerle Eskişehir’in beğenisine sunulacaktır.” projenin yıl içerisinde sınıflarda devam edeceği ve proje ile Anadolu’nun yüzyıllardır süregelen halk oyunları geleneğinin çocukların adımlarında yeniden hayat bulması ve kültürel mirasın canlı tutulması amaçlanıyor."
