Kahramanmaraş Depremi’nin üçüncü yıl dönümünde, arama kurtarma ekiplerinin önemi ve toplumda afet bilincinin nasıl güçlendirilebileceğine dair sorularımızı Anadolu Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi ve AUSAR Ekip Lideri Dr. Öğr. Üyesi Ekrem Meriç yanıtladı.
“AUSAR’ı, tüm afetlere müdahale edebilecek şekilde hazırlamaya çalışıyoruz”
Eylül 2024 yılında kurulan Anadolu Üniversitesi Arama Kurtarma Ekibi (AUSAR) hangi hedeflerle yola çıktı?
AFAD Eskişehir İl Müdürlüğünün tavsiyeleri ve Valiliğin direktifleri doğrultusunda Anadolu Üniversitesinden böyle bir ekip kurulması talep edildi. Bu doğrultuda ekibimizi oluşturduk. Aldığımız eğitimler, yaptığımız çalışmalar ve sahip olduğumuz ekipmanlarla AUSAR’ı tüm afetlere müdahale edebilecek şekilde hazırlamaya çalışıyoruz.
“Bütün doğal afetleri hedefleyerek kurulmuş bir ekibiz”
AUSAR’ın görev alanı ve ekip yapısı hakkında bilgi verir misiniz?
Yaklaşık 30 arkadaşımız orman yangınlarıyla mücadele eğitimi almış durumda. Biz tüm afetleri kapsayacak şekilde kurulduk ancak elbette önceliğimiz depremde halkımıza yardımcı olmak. Arama kurtarma faaliyetlerini etkin ve bilinçli bir şekilde yerine getirmek için sürekli hazır hâlde çalışıyoruz.
Depremlerde üç temel unsur: Deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrası
Kahramanmaraş depreminin yıl dönümünde vatandaşlara verilmesi gereken en önemli mesajlar nelerdir?
6 Şubat 2023’te yaşadığımız ve 11 ili etkileyen, nüfusumuzun yaklaşık yüzde 15’ine doğrudan ciddi zararlar veren büyük depremin üçüncü yılındayız. Eğitimlerimizde de özellikle vurguladığımız gibi deprem üç aşamada ele alınmalı: deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrası. Deprem öncesinde vatandaşlarımızın oturdukları binaların deprem yönetmeliğine uygunluğunu kontrol ettirmeleri büyük önem taşıyor. Ayrıca vatandaşlarımıza her an hazır olacak şekilde bir afet çantası hazırlamalarını, iletişim hatlarının kesilmesi durumunda buluşma noktalarını ve alternatif iletişim yöntemlerini önceden belirlemelerini öneriyoruz.
“Eskişehir deprem bölgesinde yer alıyor ve kaygan bir zemine sahip”
Olası bir yıkım riskine karşı vatandaşlar evlerini nasıl daha güvenli hâle getirebilir?
Eskişehir aktif fay hatları açısından nispeten sakin görünse de zemin yapısı itibarıyla deprem bölgesinde yer alıyor ve kaygan bir zemine sahip. Türkiye Afet Risklerini Azaltma Projesi (İRAP) kapsamında bu risklerin azaltılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Vatandaşlarımız binalarını kontrol ettirmeli, zemin etütlerini yaptırmalı ve mümkünse güvenli yapılara geçiş sağlamalı.
“Arama kurtarma ekiplerine büyük iş düşüyor”
Yıkılan bir binada kurtarma sürecinde vatandaşlar nasıl hareket etmeli?
Teknik ekipmanlar olmadan kurtarma yapmak oldukça zordur. İlk anlarda, yapısal riski düşük alanlarda sınırlı müdahaleler mümkün olabilir; ancak esas görev arama kurtarma ekiplerine düşüyor. Bu nedenle vatandaşların bilinçsiz müdahalelerden kaçınması ve profesyonel ekipleri yönlendirmesi çok önemli.
“Tam anlamıyla bir afetler ülkesiyiz”
Afet bilincini artırmak için neler yapılmalı?
Türkiye yalnızca deprem değil, birçok doğal afet riskiyle karşı karşıya. Bu nedenle farkındalık günlerinin artırılması, halkın sürekli bilgilendirilmesi ve özellikle okullarda düzenli afet eğitimlerinin verilmesi büyük önem taşıyor.
“Sivil toplum örgütleri güçlendirilmeli”
Dr. Öğr. Üyesi Meriç, Kahramanmaraş Depremi’nde sahada görev aldıklarını belirterek, bireysel olarak yardıma koşan çok sayıda vatandaşın bulunmasının toplumun duyarlılığını ortaya koyduğunu ifade etti. Ancak bireysel çaba ile organize ekip çalışması arasında önemli bir fark olduğunu vurgulayan Meriç, bu nedenle sivil toplum kuruluşlarının güçlendirilmesi gerektiğine inandığını dile getirdi.
Dr. Öğr. Üyesi Meriç ayrıca ekip lideri olarak görev yaptığını, ancak arka planda 38 kişilik özverili bir ekibin bulunduğunu belirterek, tüm ekip arkadaşlarını temsilen konuştuğunu ve emekleri için kendilerine teşekkür ettiğini söyledi.
Depremler kaçınılmaz olabilir, ancak hazırlıksız olmak bir tercih değil. AUSAR gibi bilinçle eğitimle ve dayanışmayla çalışan ekipler; felaket anlarında umudun, düzenin ve hayatın yeniden yeşermesinin simgesi. Toplum olarak afetlere karşı bilgilenmek, organize olmak ve dayanışmayı büyütmek, geleceğe bırakabileceğimiz en güçlü miras.
