Seminerde Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Abdullah Efendi’nin Rüyaları adlı eserinden hareketle insan psikolojisi ele alındı. Tanpınar’ın insanın iç dünyasını derinlemesine ele alan bir yazar olduğunu vurgulayan Arş. Gör. Klinik Psikolog Efe Deredam, Abdullah Efendi karakteri üzerinden psikolojik çözümlemelerde bulundu. Eserde geçen “lambalar, aynalar ve kadehler” metaforları üzerinden insan ruhsallığını değerlendiren Deredam lambaların “İd”i (alt benliği), kadehlerin “Ego”yu (benliği) ve aynaların ise “Süperego”yu (üst benliği) temsil ettiğini belirtti. Bu üç yapının sürekli etkileşim içinde olduğunu ifade eden Arş. Gör. Deredam, hikâyede yaşanan çatışmaların benlik bölünmesine işaret ettiğini dile getirdi.
“Ruhsallık denge ister”
Tanpınar’ın Abdullah Efendi’yi “Kendi içinde yaşamaya alışmış biri” olarak tanımladığını aktaran Arş. Gör. Deredam, karakterin içsel çatışmalarının eserde adım adım ortaya konduğunu söyledi. Abdullah Efendi’nin toplumsal hayata katılmaktan çekindiğini ve bastırdığı dürtülerle mücadele ettiğini belirten Deredam, bu durumun katı bir süperego baskısından kaynaklandığını ifade etti.
Sigmund Freud’un “Yas ve Melankoli” metnine de değinen Deredam “Gölge egonun üzerine düşer.” ifadesiyle benliğin kendi içinde çatıştığını vurguladı. Abdullah Efendi’nin zamanla gerçeklik algısının zayıfladığını ve rüyalarını gerçek olarak deneyimlemeye başladığını belirten Arş. Gör. Klinik Psikolog Deredam, bunun benlik parçalanmasına ve gerçeklik bağının kopmasına işaret ettiğini söyledi.
Seminer, katılımcıların sorularının yanıtlandığı bölümün ardından sona erdi.