banner112
banner105
banner47

"Şefkatli elini hissetmek istiyoruz"

Pandemi döneminde en çok mağdur edilen esnaf grubu sizin üyeniz. Eskişehir’deki Lokantacı esnafının durumu şu an ne halde?

Çok haklısınız şu anda en mağdur durumda olan esnafların başında biz varız. Maalesef hizmet sektörü yerlerde sürünüyor. 2019 yılının ekonomik krizinin yaralarını sarmaya çalışırken, 2020 yılında büyük umutlarla girmiştik. Fakat Mart ayında maalesef pandemi ile tanıştık. Mart’ın 16’sında Cumhurbaşkanımızın kararı ile işletmelerimiz kapandı. Yaklaşık 2 buçuk ay sadece paket servisi yaptık. 1 Haziran‘dan itibaren kısıtlı çalışma olarak saat 22.00’ye kadar ve daha sonra bir Temmuz’dan itibaren de saat 24.00’e kadar işletmelerimize açma izin verildi ve çalışmaya başladık. Bu süreç bizi hiç mutlu etmedi. Artan ekstra maliyetler ve tedbirler, mesela; dezenfektan, maske, eldiven, bone, özel hazırlanmış çatal, kaşık, tuz, biber setleri, masalar arası mesafe misafir sayımızı yarının altına düşürdü. Personel işten çıkarma yasağı ile tam kadro çalışmamız da verdiğimiz hizmet giderlerimizi karşılamayınca bizi epey zarara uğrattı. Bu arada iki bayram girdi araya. Ve yaz tatilinden dolayı sahillerde, parklarda vesaire alınan tedbirler biraz gevşedi. Vaka sayıları tekrar yükselmeye başladı. Pandemi Kurulu kararıyla 20 Kasım’dan itibaren sadece paket servisi yapabilecek şekilde işletmelerimiz kapatıldı ve sokağa çıkma yasakları ilan edildi. Birçok işletme paket servisi uygulamasını denedi. Fakat yüksek maliyetler oluştuğunda ve sürüm olmamasından dolayı devam edemediler. Bazıları da paket servisine hiç uygun olmadığından dolayı işletmelerini haliyle hiç açmadılar. Yüzde 30’a yakın işletmemiz paket servisi yaparak faaliyetlerini sürdürmekteler. onlar da %20- %30 kapasiteyle çalışmakta. Birçoğu da evden uzaklaşmak için sadece dükkanlarını açmaktadırlar. Şu süreçte para filan kazandıkları yok. Sadece çalışan personelin yevmiyesini çıkarma derdine düşmüşler. Ceplerine bir miktar harçlık koyabilirlerse ne ala. Sigorta, vergi stopaj borçlarını zaten hiç düşündükleri yok. Mülk sahiplerinle kira derdini çözdükleri an, elektrik ve doğalgaz borçlarını da ödedikten sonra kendilerini başarılı saymaktadırlar. Kredi kartları ve banka borçları şu anda patlamış durumda. Hemen hemen herkesin kredi notu ve sicili bozulmuş durumda.

Kapatılmalar konusunda esnaflar arasında adaletsizlik yapıldığını düşünüyor musunuz?

Evet, burada bir adaletsizlik olduğunu düşünüyorum. Yaklaşık bir yıldır kapalı olan bar, birane, disko gibi işletmelerimiz var. Bütün varlığını, tüm umudunu o işletmeye bağlamışlar. Gencecik insanların hiç bir gelirleri yok. Kimse ‘ne yiyorlar ne içiyorlar’ diye sormuyor. Büyük travmalar yaşıyorlar. Bir kısmı anne ve babalarının emekli maaşlarıma sığınmışlar. Mücbir sebep kapsamına da alınmadıkları için hiçbir hibe destekten ve imkanlardan da yararlanamıyorlar. Karanlık bir tünel içine girmiş gibiler. Hiçbir ışık görmüyorlar. Ne zaman açılacaklar? Ne yapacaklarını da bilmiyorlar. Onlar için çok üzülüyorum. Yaptığım ziyaretlerde içim parçalanıyor. Tedbir amaçlı kapatmalara kesinlikle karşı değiliz. Ama devletin yasalarına göre ruhsat almışlar. Yüksek katma değer vergisi ödeyen bu işletmelerimize karşı bir adaletsizlik, haksızlık yapıldığını düşünüyorum. Umarım bir an evvel bu yanlıştan dönülür.


 

Devletin verdiği destekler yeterli buluyor musunuz?

Verilen destekleri çok yetersiz buluyoruz. Türkiye Cumhuriyeti Devleti Avrupa uyum yasalarını imzalamış. Ülke olarak tüm hibe destek projelerden ve yardımlardan yararlanıyoruz. Avrupa ülkelerindeki esnafa yapılan yardımları görünce, bizdeki yardımlar hiç kaldığını görüyoruz. Verilen manşetlerin dışına çıkmıyor. İcraatta bir şey göremiyoruz maalesef. İlk etapta Esnaf Kredi Kefalet Kooperatifi aracılığıyla 25 bin lira kredi desteği verdiler. Adı üstünde kredi. Kapalı dükkanlar ile kredi nasıl ödenir. Ödeyemedik tabi. Ticaret Bakanlığımız dan hibe talebinde bulunduk. Büyük beklentiler içine girdik. Biz kredilerimizi hibe edilmesini beklerken, gelen yeni Maliye Bakanımız sağ olsun kredi faizlerimizi %4.5’dan %8.5’a getirdi. Ve sadece yılbaşından itibaren faizi ile birlikte altı ay ertelendi. 14 Aralık 2020 tarihi itibari ile 3323 sayılı Cumhurbaşkanımızın Kararnamesi ile üç ay boyunca verilecek olan 1000 TL gelir kaybı desteği ve 750 lira kira desteği açıklandı. Günümüz koşullarında, kış ortasında elektrik, doğalgaz, temel ihtiyaçları dahi karşılamak için çok yetersiz olduğu görülmektedir. Yani anlayacağınız şu zorlu süreçte daha planlı ve programlı devletimizin şefkatli ellerini üzerimizde hissetmeliyiz derken 7 Şubat’ta Cumhurbaşkanımız yeni ciro desteği müjdesi açıkladı. Bir an kısa vadede bir miktar para girecek cebimize diye düşündük ama işin aslın öyle çıkmadı. 2019 yılın cirosundan, 2020 yılı cirosu eğer %50 ve altına düştü ise, bir kereye mahsus düşen cironun %3’ünü ve bundan daha önce verilen üç bin lira destek yardımını mahsup edildikten sonra eğer para kalırsa verilecek denildi. Yani anlaşılacağı gibi bizim için çok anlamı kalmadı. Devletimizden daha ayağı yere basan destekler bekliyoruz. Oyalanmaktan çok yorulduk. Alacaklılar karşısında itibarımız zedelenmeye başladı.

Size Valiliğin ve belediyelerin yaklaşımı nasıl? Onların destekleri yaranıza biraz olsun merhem olabildi mi?

İlk günden bu tarafa tüm mülki amirlerimiz; başta Sayın Valimiz, değerli ilçe Kaymakamlarımız, Emniyet Müdürümüz bizlerle çok yakından ilgileniyor. Bu süreçte empati kurarak menfaatlerimiz doğrultusunda her zaman destek oluyorlar. Türkiye’mizin birçok İline göre şehir olarak bu konuda çok şanslıyız. Kendilerine temsil ettiğim camia adına şükranlarımı sunuyorum. Yerel yönetimlerimiz ve bazı sivil toplum dernekleri, Eskişehir Kent Konseyimiz ve Eskişehir halkı sürekli yanımızda oldular. Olmaya da devam ediyorlar. Meslektaşlarımız pandeminin ilk aylarında ayni yardım almaya çekiniyordu. Son günlerde çaresizlikten dolayı, ‘yardımlardan yararlanabilir miyiz?’ diye sıkça Odamızı arıyorlar. Bizler de yapmış olduğumuz görüşmeler neticesinde elimiz hiç boş dönmedik. Büyükşehir, Tepebaşı, Odunpazarı belediyelerimiz, Rumeli İş İnsanları Derneği, Avrupa Türkleri Platformu, çeşitli yardımlaşma dernekleri, biraz daha hâli vakti yerinde olan duyarlı esnaf arkadaşlarımız ve Eskişehir halkı bizden desteklerini esirgemediler. Sayelerinde nakdi ve gıda kolisi yardımları yapabildik. Geçirdiğimiz bu zorlu süreçte herkese ayrı ayrı çok teşekkür ediyorum. Minnet ve şükranlarımı sunuyorum. -Lokantacı esnafı olarak hükümetten ne istiyorsunuz? Efendim, virüsün kaynağı biz değiliz. Sadece esnafın üzerinden pandemi süreci yönetilmemeli. Sanayicisi, tüccarı, esnafı, memuru halkımızla birlikte topyekün mücadele etmemiz gerekir. Avrupa norm ve yasalarına göre yönetiliyorsak, pandemi bitene kadar onların yararlanmış oldukları haklardan bizler de yararlanmak istiyoruz. Mücbir sebep kapsamına alınmak istiyoruz. Bu kriterler üzerinden değerlendirme altına alınmamız gerekiyor. Pandeminin başından sonuna kadar tüm vergilerden muaf tutulmalıyız. Esnaf kefalet kredilerimiz faizsiz bir şekilde süreç bittikten altı ay sonraya eşit taksitlerle ödeme imkanı vermeliler. Yaklaşık bir senedir tamamen kapalı işletmelerimizin 2020 yılı TPDK belgeleri 2021 yılına devredilmeli. Aksi taktirde yeni tahakkuk edecek vergiler, kira ve kredi borçlarımız, vergi ve SGK yapılandırmalarımızla birlikte ödemelerde tekrar zorlanacağız. İşin içinden çıkmamız mümkün olmayacak gibi gözüküyor. Anapara üzerinden geniş kapsamlı bir yapılandırma yapılmalı. Ödenebilir makul taksitlerle tahsil edilmeli. Yoksa faizler anaparayı geçmiş durumda. Şu anda yetişmek mümkün değil. Bizler bin yıllık Ahi Evran geleneğinden gelen, devletine ve milletine bağlı bir teşkilatız. Anayasamızda Esnafın tanımı kısaca; “Kısıtlı sermayesi ile üreten, günlük gelire sahip olandır.” Asırlar boyu hep veren el olmuşuzdur. Bugün düştüğümüz durumu kendimize yakıştıramıyoruz. Onurumuz, gururumuz kırıldı, itibarımız zedelendi. Pandemi kuralları içinde HES kodu ile bile olsa artık işletmelerimizi her yerde olduğu gibi bizler de faaliyete geçirmek istiyoruz. Devletimizin şefkatli elini üzerimizde hissetmek istiyoruz. Esnafımız emanete ihanet etmez. Yeri zamanı gelince mislisi ile iade etmesini bilir.


 

Eskişehir halkından lokantacılar olarak  bir isteğiniz var mı?

Zor günlerde dayanışma örneği gösteren, bu güne kadar bizleri hiç yalnız bırakmayan, yardımseverliğini bizlerden esirgemeyen Eskişehirli hemşerilerime şükranlarımı sunuyorum. Dayanışma “Telefonum 24 saat açık. Beni geceni bir yarısında bile rahatlıkla arayabiliyorlar. Elimden geldiğince sorunlarımızı dile getirmeye, onların sesi olmaya çalışıyorum. Tahriklere kapılmadan Bu zorlu günleri hep birlikte atlatacağız inşallah. Biraz sabır.” içerisinde, imkanları, bütçeleri dahilinde mahalle lokantalarından bir öğün yemek siparişi verirlerse, lokantalarımız kepenk kapatmamalarına yardımcı olmuş olurlar. Evlerine, çocuklarına bir mama bir harçlık götürmelerine sebep olurlar. Eskisi gibi Sağlıklı günlerde buluşmak ümidiyle.

Üyelerinize bir mesajınız var mı?

Üyelerimizle her zaman neredeyse 24 saat istişare içindeyiz. Gerek yüz yüze, gerek sosyal medya sayfalarımızdan sorunlarımızı bire bir paylaşıyoruz. Telefonum 24 saat açık. Beni geceni bir yarısında bile rahatlıkla arayabiliyorlar. Elimden geldiğince sorunlarımızı dile getirmeye, onların sesi olmaya çalışıyorum. Tahriklere kapılmadan Bu zorlu günleri hep birlikte atlatacağız inşallah. Biraz sabır.


 

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol