Yalnızoğlu, “Geçmişte büyük sanayi kuruluşları yeni bir teknolojiyi geliştirmek için yıllarca Ar-Ge süreçleri yürütmek zorundaydı. Bugün ise birçok yenilikçi çözüm, girişimler tarafından çok daha hızlı, çevik ve düşük maliyetlerle geliştiriliyor. Bu nedenle artık en doğru yaklaşım; her şeyi kurum içinde geliştirmeye çalışmak değil, doğru girişimlerle iş birliği yapmak ve onların büyümesine katkı sağlamaktır. Sanayinin çevik dönüşümü, girişimcilik ekosisteminin içinde yer almaktan geçmektedir” dedi.

ATAP A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Metin Saraç ise konuşmasında teknopark firmalarının ülkelerin kalkınmasındaki kritik rolüne vurgu yaptı. Teknoloji odaklı üretimin ve yenilikçi girişimlerin artık ekonomik büyümenin temel unsurlarından biri haline geldiğini belirten Saraç, bu tür organizasyonların ekosistemin gelişimi açısından büyük değer taşıdığını ifade etti.

Saraç, “Firmalarımızın birbirini dinlemesi, anlaması ve ortak hareket etmesi çok kıymetli. Çünkü bugün dünyada yalnızca üretmek yeterli değil; inovatif, yüksek katma değerli ve teknoloji temelli çözümler geliştirmek gerekiyor. Konvansiyonel üretim anlayışı artık yavaş yavaş Türkiye’den çekiliyor. Bunun yerine bilgiye, teknolojiye ve inovasyona dayalı yeni bir üretim modeli yükseliyor. Biz de bu dönüşümün merkezinde yer almak zorundayız” diye konuştu.

ATAP bünyesinde bugün 141 firmanın faaliyet gösterdiğini belirten Saraç, teknoparkın ekonomik büyüklüğüne ilişkin de önemli veriler paylaştı. Saraç, “2025 yılı itibarıyla firmalarımızın yurt içi Ar-Ge satış gelirleri 1,3 milyar TL seviyesine ulaştı. İhracat ve Ar-Ge dışı gelirlerle birlikte toplam ciro büyüklüğümüz ise 2 milyar TL’ye çıktı. Ancak bunu yeterli görmüyoruz. Hem firma sayımızı hem de ihracat kapasitemizi daha da artırmak zorundayız. Türkiye’nin teknoloji üreten ve yüksek katma değerli ihracat gerçekleştiren güçlü bir ülke olması için teknoparklarımızın büyümesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

Gün boyunca gerçekleştirilen sunumlarda kuluçka girişimleri yenilikçi projelerini yatırımcı ve sanayi temsilcilerine aktarırken, ölçeklenmiş teknoloji firmaları da sektörel deneyimlerini paylaştı. Etkinlik kapsamında ayrıca yeni B2B iş birlikleri, yatırım fırsatları ve ortak proje geliştirme imkanları üzerine görüşmeler gerçekleştirildi.

“Critical Strike yatırımcısız büyüyen bir proje”

Vertigo Games Art Producer’ı Oğulcan Karaoğlu, şirketin yapısına ve projelerine ilişkin bilgiler verdi. Karaoğlu “Vertigo Games 2013 yılında İstanbul’da kuruldu ve bugün 60 kişiyi aşan bir ekiple faaliyetlerini sürdürüyor. Amiral gemimiz Critical Strike, hiçbir dış yatırımcı desteği almadan büyüyen bir FPS oyunu. Yeni projemiz Polygon Arena ise karakter yeteneklerine dayalı daha modern bir yapı sunuyor.” dedi.

“Konsept aşamasında yapay zekâ araçlarını kullanarak süreci hızlandırıyoruz”

Senior 3D Artist Osman Dörter, oyun içi üretim süreçlerini, teknik detaylarıyla anlattı. Dörter, “Bir silahın üretim hattı konseptten başlayarak blokaj, high poly modelleme, retopo, bake, texture ve export aşamalarından oluşuyor. Ayrıca konsept aşamasında yapay zekâ araçlarını kullanarak süreci hızlandırıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Doğal kırışıklıkları yakalamak kritik bir aşama”

Character Artist Sıtkı Göde ise karakter tasarım sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Göde “Karakter tasarımı yüz detaylarıyla başlıyor, ardından vücut ve kıyafet aşamasına geçiyoruz. Marvelous Designer’da fizik simülasyonu ile doğal kırışıklıkları oluşturuyoruz, sonrasında ZBrush ile bu detayları oyun motoruna uygun hale getiriyoruz.” dedi.

“FPS oyunlarında animasyon hissiyatı çok önemli”

3D Animator Sude Günay ise animasyon süreçlerinde optimizasyonun önemine dikkat çekti. Günay “FPS oyunlarında ateş etme, silah çekme ve şarjör değiştirme animasyonları en kritik unsurlar. 48 karakterde tek bir iskelet sistemi kullanarak hem performans hem de verimlilik sağlıyoruz.” diye konuştu.

Seminer, soru-cevap bölümünün ardından öğrencilerin portfolyolarının değerlendirilmesi ve katılımcılara hediyeler takdim edilmesiyle sona erdi.

İki gün süren eğitimde, yapay zekâ teknolojilerinin sunduğu imkânlar güncel örnekler üzerinden ele alınırken; doğru, güvenilir ve etik kullanımın önemi de vurgulandı. Katılımcılar, yapay zekâ destekli içerik geliştirme süreçleri, öğrenme materyallerinin hazırlanması ve eğitim ortamlarında verimliliği artırmaya yönelik uygulamalar hakkında bilgi edindi.

Anadolu Üniversitesi’nin dijital dönüşüm, yaşam boyu öğrenme ve yenilikçi eğitim yaklaşımlarına yönelik bilgi birikiminin paylaşıldığı eğitim, kurumlar arası iş birliğine katkı sunan verimli bir program olarak tamamlandı.

Zirvenin ikinci gün oturumlarına Türkiye Cumhuriyeti önceki dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı ve Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez ve Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel başta olmak üzere çok sayıda kişi katıldı. Zirvenin ikinci günü, Çin Smart Learning Institute of Beijing Normal University’den Ahmed Tlili’nin davetli konuşmasıyla başladı. Tlili, yapay zekâ destekli öğrenme ortamları ve dijital dönüşüm süreçlerine ilişkin uluslararası deneyimleri katılımcılarla paylaştı. Eğitimciler ve kurumlar için somut bir yol haritası sunan Tlili, yapay zekanın sadece gerçekten katma değer sağlayacağı anlarda kullanılmasını, karmaşık görsel ve video üretiminden ziyade metin tabanlı etkileşimlere öncelik verilmesini ve enerjiden tasarruf sağlayan "karanlık mod" gibi pratik alışkanlıkların edinilmesini önerdi. Verinin bulut yerine doğrudan yerel cihazlarda işlenmesine imkân tanıyan "Edge AI" (Uç Yapay Zekâ) teknolojisinin hem gizlilik hem de enerji tasarrufu açısından önemine değinen Tlili, öğrencilere de “Yaşam döngüsü düşüncesi” aşılanması gerektiğini vurguladı.

Programın devamında gerçekleştirilen “Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Yapay Zekâ” başlıklı panelde, yapay zekânın toplumsal etkileri çok boyutlu şekilde ele alındı. Moderatörlüğünü Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Aras Bozkurt’un üstlendiği panelde; İstanbul Üniversitesi’nden Veysel Bozkurt, Yapay Zekâ Politikaları Derneği’nden Zafer Küçükşabanoğlu, Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Hüseyin Can Aksoy, Amazon Web Services Türkiye’den Kıvanç Uslu ve Anatolian Psych Rock Lab müzik grubu yer aldı. Panelde, yapay zekânın kültür, toplum, sanat ve politika üzerindeki dönüştürücü etkileri tartışıldı.

Öğle arasının ardından program, Old Dominion University’den Helen Crompton’un davetli konuşmasıyla devam etti. Crompton, eğitimde yapay zekâ uygulamaları ve geleceğin öğrenme modellerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dr. Helen Crompton tarafından gerçekleştirilen sunumda yapay zekanın eğitimdeki yerini alışılmışın dışında bir perspektifle, çevresel maliyetleri üzerinden ele alındı. Günümüzde bulut teknolojisi olarak adlandırılan yapının aslında fiziksel, devasa veri merkezlerinden oluştuğunu hatırlatan Dr. Crompton, yapay zekanın sadece dijital bir araç değil, ciddi kaynak tüketen bir sistem olduğunu vurguladı.

Günün son oturumunda ise “Yapay Zekâ ve Stratejik Gelişim Alanları” başlıklı panel gerçekleştirildi. Eskişehir Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Emre Çimen’in moderatörlüğünde düzenlenen panelde; Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Yasin Hakkı Kocaman, Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Asım Egemen Yılmaz, Sağlık Bakanlığı’ndan Mert Özcan, Halkbank’tan Olcay Atlıoğlu ve Hevi AI’dan Deniz Alis konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, yapay zekânın tarım, eğitim, sağlık ve finans gibi kritik alanlardaki stratejik rolü ele alındı.

İki gün boyunca farklı disiplinlerden katılımcıları bir araya getiren “Uluslararası Eskişehir Yapay Zekâ Zirvesi”, yapay zekâ alanında bilgi paylaşımını güçlendirirken, üniversite–sektör iş birliklerinin geliştirilmesine de katkı sundu. Zirvenin oturumlarının sonunda Türkiye Cumhuriyeti önceki dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı ve Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez ve Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından katılımcılara teşekkür sertifikası takdim edildi.

Türkiye Cumhuriyeti önceki dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı ve Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde siber güvenlik, ekonomik dönüşüm, regülasyonlar ve toplumsal adaptasyon gibi kritik başlıklar enine boyuna tartışıldı.

“Yapay zekâ klasik bir teknoloji değil, güçlü bir dönüşüm dalgasıdır”

Panelin açılış konuşmasını yapan TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, yapay zekânın ekonomiden güvenliğe, hukuktan toplumsal yaşama kadar her alanı yeniden şekillendirme kabiliyetine sahip olduğunu vurguladı. Dönmez, “Bu teknoloji, tahmin edilen projeksiyonlardan çok daha hızlı gelişiyor. Bizim görevimiz, bu dönüşümü insanlığın faydasına olacak şekilde yönetmek ve istikamet vermektir.” dedi.

Kamu verisinde koordinasyon ve siber güvenlik

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı’ndan Dr. Osman Gazi Güçlütürk kamudaki parçalı yapının verimliliği düşürdüğünü belirterek kurumlar arası koordinasyonun önemine dikkat çekti. Siber güvenliğin artık günlük hayatın her anına indiğini ifade eden Güçlütürk, "Yapay zekâ odaklı güvenlik riskleri artık herkesi kapsıyor. Siber Güvenlik Başkanlığı olarak, kamunun kullanacağı yapay zekâ araçlarının güvenilirliğini ve veri yönetim stratejilerini en temelden ele alıyoruz." şeklinde konuştu.

Türkiye’nin girişimcilik ivmesi artıyor

Microsoft Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Oğuzhan Arslan ise panelde Türkiye'deki girişim ekosisteminin potansiyeline vurgu yaparak yapay zekâ odaklı girişim sayısının son bir yılda yaklaşık 400’den 800’e çıkarak iki katına ulaştığını belirtti. Arslan yapay zekânın ancak hiper ölçekli bulut platformları sayesinde sürdürülebilir ve güvenli bir şekilde ölçeklenebileceğini ifade ederken risk temelli bir veri stratejisinin Türkiye’yi bölgesel bir merkez haline getirebileceğini söyledi.

İstihdamda dönüşüm: Rutin işlerden yaratıcı süreçlere

İş dünyasının yapay zekâya bakışını değerlendiren PwC Türkiye Başkanı Cenk Ulu da teknolojinin 2030 yılına kadar dünya ekonomisine yüzde 15 oranında ek büyüme sağlayacağını öngördüklerini paylaştı. Gençlerin istihdam konusundaki endişelerine de değinen Ulu, "Şirketler artık giriş seviyesindeki elemanları sadece iş yapsın diye değil, geleceğin uzmanları olarak yetiştirmek üzere alıyor. Rutin işleri teknoloji devralırken, yeni ve daha yaratıcı iş alanları doğuyor. Gençlerimizin bu imkanlarla kendilerini donatmaları şart." dedi.

“Doğru soruyu soranlar kazanacak”

NTV Tekno Hayat programı yapımcısı Ahmet Can ise yapay zekâya adaptasyonun iletişim boyutunu ele aldı. Teknolojinin çok hızlı bir şekilde gündelik hayata entegre olduğunu belirten Can “Yapay zekâya ödev yaptırmak veya rutin işleri devretmek yerine ‘Yapay zekâ ile bu işi daha iyi nasıl yaparım?' sorusunu sormalıyız. Tarih boyunca doğru soruyu soranlar kazandı, yapay zekâ çağında da bu kural değişmeyecek.” ifadelerini kullandı.

Zirve, katılımcıların salon girişindeki QR kodlar üzerinden ilettiği soruların panelistler tarafından yanıtlandığı interaktif bir soru-cevap bölümüyle sona erdi. “Türkiye'de Yapay Zekâ Ekosistem Yönetimi” başlıklı panel sonunda Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından Türkiye Cumhuriyeti önceki dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı ve Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez ve panelistlere teşekkür belgesi takdim edildi.

Zirve öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı, önceki dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ve Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez, Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki vizyonuna, komisyon çalışmalarına ve Eskişehir’in potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Türkiye yapay zekâda önemli bir ivme yakaladı”

Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki gelişimini değerlendiren Dönmez, son yıllarda dikkat çekici bir ilerleme kaydedildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki gelişimini son yıllarda önemli bir ivme kazanmış bir süreç olarak değerlendiriyorum. Hem kamu tarafında geliştirilen stratejik belgeler hem de özel sektör ve üniversitelerde yürütülen çalışmalar, bu alanda daha sistematik ve bütüncül bir yaklaşımın oluştuğunu göstermektedir. Özellikle insan kaynağının geliştirilmesi, araştırma merkezlerinin sayısındaki artış ve girişimcilik ekosisteminin güçlenmesi, bu vizyonun somut göstergeleri arasında yer almaktadır.”

Yapay zekânın yalnızca teknolojik bir dönüşüm alanı olmadığını vurgulayan Dönmez, küresel rekabet açısından stratejik bir başlık olduğuna dikkat çekti: “Yapay zekâ, yalnızca teknolojik bir dönüşüm alanı değil; aynı zamanda ekonomik rekabet gücünü, kamu hizmetlerinin etkinliğini ve toplumsal dönüşümü doğrudan etkileyen stratejik bir başlıktır. Türkiye’nin bu alanda ortaya koyduğu vizyonu, sadece takip eden değil, belirli alanlarda yön belirleyen ve değer üreten bir konuma ulaşma hedefi üzerinden okumak gerekir.”

“Veri altyapısı ve insan kaynağı kritik önemde”

Küresel rekabette Türkiye’nin avantajlarına da değinen Dönmez, bu avantajların sürdürülebilirliği için atılması gereken adımlara işaret etti: “Küresel rekabet açısından bakıldığında, güçlü olduğumuz sektörlerde yapay zekâ uygulamalarını hızla entegre edebilme kapasitemiz önemli bir avantajdır. Ancak bu avantajı sürdürülebilir kılmak için veri altyapısının güçlendirilmesi, nitelikli insan kaynağının artırılması ve Ar-Ge yatırımlarının uzun vadeli bir perspektifle desteklenmesi gerekmektedir.”

Komisyonun öncelikleri: Altyapı, eğitim ve etik çerçeve

TBMM bünyesinde yürütülen Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu çalışmalarına ilişkin bilgi veren Dönmez, komisyonun çok boyutlu bir çerçevede çalıştığını belirtti: “Komisyon olarak Türkiye’nin bu alandaki mevcut durumunu bütüncül şekilde değerlendirmek, ihtiyaçları tespit etmek ve geleceğe dönük politika önerileri geliştirmek amacıyla çalışmalar yürüttük. Bu süreçte yapay zekâ altyapısı ve veri ekosistemi, insan kaynağı, etik ve hukuk ile kamu uygulamaları öne çıkan temel başlıklar oldu.”

Dönmez, özellikle veri güvenliği ve etik konularına dikkat çekerek şunları söyledi: “Yapay zekânın getirdiği fırsatların yanı sıra risklerin de bulunduğu açık. Veri güvenliği, mahremiyet, algoritmik şeffaflık ve deepfake gibi alanlarda düzenleyici bir çerçevenin oluşturulması büyük önem taşıyor.”

“Zirveler politika üretim süreçlerini besliyor”

Uluslararası Eskişehir Yapay Zekâ Zirvesi gibi organizasyonların önemine değinen Dönmez, bu tür etkinliklerin çok paydaşlı yapısıyla öne çıktığını ifade etti: “Bu tür organizasyonları, yürüttüğümüz çalışmaların sahaya yansımasını görmemiz ve geliştirilen politika önerilerinin farklı paydaşlar nezdinde nasıl karşılık bulduğunu test etmemiz açısından son derece kıymetli platformlar olarak değerlendiriyoruz. Bu etkinlikler, yalnızca akademik sunumların yapıldığı toplantılar değil; üniversiteleri, kamu kurumlarını, özel sektörü ve öğrencileri aynı zeminde buluşturan etkileşim alanlarıdır. Bu yönüyle politika üretim süreçlerinin daha açık ve dinamik hale gelmesine katkı sağlar.”

“Üç üniversitenin ortaklığı önemli bir güç”

Zirvenin üç üniversitenin iş birliğiyle düzenlenmesine de dikkat çeken Dönmez, bu birlikteliğin önemli bir kazanım olduğunu vurguladı: “Eskişehir’in üç güçlü yükseköğretim kurumunun aynı hedef doğrultusunda bir araya gelmesi hem akademik iş birliği kültürünü hem de bilgi üretiminde ortak akıl anlayışını güçlendirmektedir. Bu tür etkinlikler, komisyon çalışmalarında ortaya konan yaklaşımın sahadaki karşılığını görmemize de imkân tanıyor.”

“Eskişehir belirli alanlara odaklanmalı”

Eskişehir’in yapay zekâ alanında merkez olma potansiyeline de değinen Dönmez, odaklanma vurgusu yaptı: “Eskişehir’in yapay zekâ alanında güçlü bir merkez haline gelebilmesi için en kritik nokta, kaynakları çok geniş alanlara yaymak yerine belirli stratejik alanlara odaklanmaktır. Doğru olan, belirli alanlarda derinleşmek ve bu alanlarda uzmanlaşarak bir marka değeri oluşturmaktır.”

Şehrin potansiyeline işaret eden Dönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Özellikle havacılık, raylı sistemler ve akıllı üretim gibi alanlar, Eskişehir’in mevcut sanayi ve akademik altyapısıyla örtüşmektedir. Üniversitelerin bu alanlarda ihtisaslaşması ve devletin hedefli teşvikler sunması önemli bir kaldıraç etkisi oluşturacaktır. Bunun yanında üretilen bilginin ticarileştirilmesi, girişimcilik ekosisteminin desteklenmesi ve nitelikli insan kaynağının artırılması da sürecin vazgeçilmez unsurlarıdır.”

Zirve hakkında detaylı bilgi eskisehiryzzirvesi.org adresinde

Zirve hakkında detaylı bilgi eskisehiryzzirvesi.org adresinde 20-21 Nisan tarihlerinde Anadolu Üniversitesi Öğrenci Merkezi Yunus Emre Salonu’nda gerçekleştirilecek olan zirve; kamu temsilcileri, teknoloji liderleri, akademisyenler ve öğrencileri bir araya getirecek. Program kapsamında üç ana panel, uluslararası sunumlar ve katılımcılar arasında etkileşimi artırmaya yönelik networking alanları yer alacak. Detaylı bilgiye ise eskisehiryzzirvesi.org adresinden ulaşılabilecek.

Eskişehir’in bilim ve teknoloji alanındaki konumuna dikkat çeken Dönmez, “Eskişehir; genç, dinamik ve üretken yapısıyla her zaman bilimin, teknolojinin ve yeniliğin merkezi olmuştur. Bu zirve, şehrimizin akademik birikimini ve vizyoner yaklaşımını uluslararası düzeyde görünür kılacak önemli bir adımdır.” ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ alanında düzenlenen organizasyonun önemine vurgu yapan Dönmez, zirvenin Eskişehir’in sadece bir öğrenci şehri değil, aynı zamanda bir teknoloji ve fikir üretim merkezi olduğunu bir kez daha ortaya koyacağını ifade Organizasyonda öncü rol üstlenmekten memnuniyet duyduğunu belirten Dönmez, akademi, kamu ve özel sektörün aynı platformda buluşmasının Türkiye’nin yapay zekâ hedeflerine somut katkılar sağlayacağını kaydetti.

Dönmez, Eskişehir’den yükselen bu sinerjinin geleceğin Türkiye’si için yol gösterici olacağına inandığını da sözlerine ekledi.

Rektör Prof. Dr. Adıgüzel: “Gezeravcı, ay yıldızlı bayrağımızı yer çekimsiz ortamda dalgalandıran ilk kişi olarak gurur kaynağımızdır”

“Türkiye’nin İnsanlı İlk Uzay Misyonu: ISS” söyleşisinin açılış konuşmasını yapan Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel şunları söyledi: “Yüksek bir teknoloji ve sarsılmaz bir azimle bilimle inancın harmanlandığını görüyoruz. Sayın Gezeravcı’nın gerçekleştirdiği uzay yolculuğu, sadece kişisel bir seyahat ya da sınırların aşılması değildir; aynı zamanda özgüvenimizin, merakımızın ve ‘kendini bilme’ yolculuğumuzun önemli bir aşamasına ulaştığımızın da göstergesidir. Sayın Gezeravcı, ay yıldızlı bayrağımızı yer çekimsiz ortamda dalgalandıran ilk kişi olarak gurur kaynağımızdır. Kendisi aynı zamanda her birimizin hayallerini de o yüksekliğe taşıdı. Bu tarihi başarıyla bizlere büyük bir gurur yaşatan Sayın Alper Gezeravcı’ya, ülkemizin bilim ve teknoloji yolculuğuna yaptığı değerli katkılar için kendim, sizler ve Üniversitem adına gönülden teşekkür ediyorum. Kendisini Üniversitemizde ağırlamaktan büyük mutluluk duyuyor, tekrar hoş geldiniz diyorum.”

Gezeravcı: “Görünürde ben olsam da bu işin merkezinde sizler varsınız”

Söyleşide öğrencilerle bir araya gelen Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu görev süreci ve deneyimlerine ilişkin bilgi verdikten sonra sözlerini şöyle sürdürdü: “Şubat 2024’te tamamladığımız ilk insanlı uzay misyonumuzun ardından gerçekleştirdiğimiz bu yoğun programlar, gençlerimize bir lütuf değil boynumuzun borcudur. Türkiye Cumhuriyeti bu görevi, sadece bir vatandaşını uzaya göndermek için değil özgüveni sınanan gençlerimize hak ettikleri gururu ve ilhamı aşılamak için yerine getirdi. Görünürde ben olsam da bu işin merkezinde asıl hedef kitle olan sizler varsınız. Gittiğimiz her yerde, devletimizin iradesiyle her engelin aşılabileceğini gösteriyoruz. Bu misyon, zihinlerimize kazınmış ‘öğrenilmiş çaresizlikleri’ ve ‘bizden de olur mu?’ ön yargısını yıkarak özgüvenimizi tazeledi. Bizler yıllarca potansiyelimizin küçümsenmesiyle yüzleşmek zorunda kaldık. Ancak bugün Anadolu Üniversitesinde bu meşaleyi size devrediyoruz. Gelecek sizin ellerinizde şekillenecek ve bizler sizin başarılarınızla gurur duyacağız.” Söyleşi, Alper Gezeravcı’nın katılımcıların sorularını yanıtlamasının ardından, Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından Gezeravcı adına yapılan fidan bağışı belgesinin takdim edilmesiyle sona erdi.

Türkiye Cumhuriyeti'nin Milli Uzay Programı kapsamında gerçekleştirdiği insanlı ilk uzay misyonunu ve gelecek hedeflerini anlatan Alper Gezeravcı, uzay yolculuğunun Türk gençliği için bir ilham kaynağı ve özgüven tazeleme süreci olduğunu belirtti.
"Önyargıları yıkmak için önemli bir eşikti"
Türkiye'nin zorlu bir jeopolitik konumda güçlü bir devlet olarak bu görevi icra ettiğini hatırlatan Gezeravcı, "Bizden önce 600'ün üzerinde astronot zaten uzaya gitmişti. Ama bu görev, hepimizin zihinlerinde o kadar kemikleşmiş hale gelmiş bir önyargının yıkılmasına vesile oldu. Zihinlerimizde uzunca yıllardır yapılamayacağı iddia edilen bir işin, devlet iradesi olduğu sürece yapılabileceği net şekilde kanıtlanmış oldu" şeklinde konuştu.
"13 özgün deneyle bilimsel literatüre katkı sağladık"
Uzayda gerçekleştirilen 13 deneyin sadece "yapılmış olmak için" yapılmadığını, her birinin özgün ve Türk bilim insanlarının emeği olduğunu vurgulayan Gezeravcı, "Götürdüğümüz bu deneyler sadece Türk bilim tarihine değil; Ay Misyonu, Mars Misyonu ve insanlığın uzaydaki varlığına vesile olacak yaşam destek üniteleriyle ilgili bilimsel çalışmalara ışık tutacak niteliktedir. NASA tarafından müthiş derecede sorgulanan bu deneylerin sonuçları, halen uluslararası ajanslar tarafından ilgiyle takip ediliyor" diye belirtti.
"Yüzde 100 yerli ve milli bir motor"
Milli Uzay Programı'nın diğer hedeflerine de değinen Gezeravcı, TÜRKSAT 6A ile yakalanan başarıyı 2027 yılında Ay'a yapılacak seyahatle taçlandırmak istediklerini belirtti. Hibrit motor teknolojisinde Türkiye'nin dünyadaki sayılı ülkelerden biri olduğunu ifade eden astronot, son olarak şunları söyledi:
"Aya gidecek olan uzay aracımızın motoru Delta V firmamız tarafından geliştiriliyor ve yüzde 100 yerli ve milli bir motor. Bu motor sıvı oksijen ve parafin, yani bildiğimiz mum kullanıyor. Eğer bu motorla Ay'a erişebilirsek, bu teknolojiyi uzay tarihçesine kazandırmış ve ticari bir ürün haline getirmiş olacağız. 2027'nin ilk yarısında gerçekleştireceğimiz ilk görevde Ay yüzeyine sert iniş yapmayı, ardından elde ettiğimiz verilerle yumuşak iniş gerçekleştirmeyi hedefliyoruz."
Söyleşi katılımcıların soruları ve plaket takdiminin ardından son buldu.

Etkinlikte ayrıca Türkiye’nin uzay ve teknoloji alanındaki uzun vadeli hedeflerine değinilerek, milli teknoloji hamlesi kapsamında yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verilecek. Öğrencilerle etkileşimli bir ortamda gerçekleşmesi planlanan programda, katılımcılar uzay yolculuğu sürecine dair merak ettikleri soruları doğrudan yöneltme fırsatı bulacak. Etkinliğin, öğrencilerin uzay bilimlerine olan ilgisini artırmasının yanı sıra kariyer planlamalarına da katkı sağlaması hedefleniyor.

Astronot Alper Gezeravcı Anadolu Üniversitesi Turizm Fakültesi'nde Dr. Öğr. Üyesi Barış Seyhan tarafından yürütülen Uzay Turizmi dersi kapsamında öğrencilerle bir araya gelecek. Bu buluşmanın, bilim, teknoloji ve uzay alanında farkındalık oluşturması ve gençlerin geleceğin mesleklerine yönelik motivasyonlarını artırması bekleniyor.

Etkinlikte ayrıca Türkiye’nin uzay ve teknoloji alanındaki uzun vadeli hedeflerine değinilerek, milli teknoloji hamlesi kapsamında yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verilecek. Öğrencilerle etkileşimli bir ortamda gerçekleşmesi planlanan programda, katılımcılar uzay yolculuğu sürecine dair merak ettikleri soruları doğrudan yöneltme fırsatı bulacak. Etkinliğin, öğrencilerin uzay bilimlerine olan ilgisini artırmasının yanı sıra kariyer planlamalarına da katkı sağlaması hedefleniyor.

Astronot Alper Gezeravcı Anadolu Üniversitesi Turizm Fakültesi'nde Dr. Öğr. Üyesi Barış Seyhan tarafından yürütülen Uzay Turizmi dersi kapsamında öğrencilerle bir araya gelecek. Bu buluşmanın, bilim, teknoloji ve uzay alanında farkındalık oluşturması ve gençlerin geleceğin mesleklerine yönelik motivasyonlarını artırması bekleniyor.

Gamelab İstanbul kurucusu Noyan Culum eğitimin başlangıcında yazılım endüstrisinin oyun yazmak amacıyla kurulduğunu ve 80’li yılların teknolojik motivasyonunun merkezinde oyunların yer aldığını belirtti. Culum konuşmasının devamında da şunları söyledi: “Yazılım endüstrisi, oyun yazmak için kurulmuş bir endüstridir. Yazılım ve bilgisayarlar oyun yazmak için ortaya çıktı. PC’lerin icadıyla birlikte yazılım endüstrisi uygulama geliştirmeye yöneldi. Bu doğrultuda yazılım endüstrisini kuranlar oyun programcılarıdır.”

Culum: “Yazılım endüstrisinin resmî dili C++’tır”

Noyan Culum, “Dünyadaki tüm yazılım firmaları C++ dilini kullanır. Unity veya LibGDX gibi motorları tercih edenler dahi dolaylı olarak bu dilden faydalanıyor. Çünkü C++, kodun doğrudan makine diline çevrilmesine olanak tanıyan derlenen bir dildir.” ifadelerini kullandı. Culum ayrıca, C++ ile geliştirdikleri Glist Engine oyun motorunun tamamen öğrenci ve stajyerlerin katkılarıyla şekillenen, sürdürülebilir bir “zincirleme” eğitim modeline sahip olduğunu vurguladı.

Program, katılımcılar eşliğinde yürütülen kodlama pratiğiyle sona erdi.

Geliştirilecek platform sayesinde öğrenciler, ilham veren bireylere kendi seçtikleri soruları yöneltebilecek. Yapay zekâ teknolojisi, öğrencilerin sorularını röportaj içerikleriyle eşleştirerek en uygun video yanıtı sunacak. Böylece öğrenciler, yanıtları ilgili kişinin kendi sesi ve görüntüsüyle izleme imkânı bulacak.

Kolb’un Deneyimsel Öğrenme Teorisi temelinde geliştirilen etkinliklerle desteklenecek sistem, öğrencilerin yaşam tarihi yöntemini sınıf içinde veya çevrim içi ortamda doğrudan deneyimlemesine olanak sağlayacak. Röportajlardan elde edilen içerikler ise dijital kültürel miras anlayışı çerçevesinde kalıcı bir arşiv haline getirilecek.

Tasarım Tabanlı Araştırma modeliyle yürütülecek proje, üç döngülü pilot uygulama sürecini de kapsıyor. Yirmi dört ay sürecek çalışmada yaklaşık 525 öğrenci, 104 öğretmen ve 34 uzman yer alacak. Proje sonunda geliştirilen sistem, herkese açık bir web platformu üzerinden erişime sunulacak.

Proje çıktıları arasında öğrencilerin dijital okuryazarlık becerileri ile derse yönelik inanç düzeylerini ölçen bilimsel veriler, öğretmen kılavuzu, ulusal ve uluslararası kongre bildirileri ile ilham veren bireylerin röportajlarından oluşan dijital kültürel miras arşivi yer alıyor.

Projede yürütücü olarak Prof. Dr. Hıdır Karaduman görev alırken, danışmanlığını Prof. Dr. Halil İbrahim Diken üstleniyor. Araştırma ekibinde Prof. Dr. Tuba Çengelci Köse, Prof. Dr. Y. Levent Şahin, Doç. Dr. Akif Pamuk, Doç. Dr. Serhat Koca, Doç. Dr. Elif Pınar Kılınç, Doç. Dr. Çiğdem Suzan Çardak, Doç. Dr. Kübra Atalay Kabasakal ve Ebru Söğüt yer alıyor. Projede bursiyer olarak ise Veysel Dağdemir katkı sunuyor.

Eğitim öncesinde Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Afyonkarahisar Bölge Müdürü Uğur Ülgeç, Basın İlan Kurumu Bursa Bölge Müdürü Gökhan Eren ve Google Türkiye Eğitim Danışmanı Özgür Mehmet Kütküt’ün de aralarında bulunduğu heyet, Rektör Adıgüzel’i makamında ziyaret etti.

Rektör Adıgüzel: “Gazetecilik hiçbir zaman ölmeyecek”

Eğitimin açılış konuşmasını gerçekleştiren Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, şunları söyledi: “Eğitim ve öğrenme sürecinde ihtiyaçlar sürekli dijital hâle geliyor. Gazetecilikte de artık dijital gazeteciliğe geçtik. Yapay zekânın meslekleri ortadan kaldıracağı yönündeki tartışmaları sıkça duyuyoruz. Ancak gazeteciliğin bir meslek olarak hiçbir zaman ölmeyeceğini bilmemiz gerekir. Gazeteciliğin özü, gerçeğin peşinden gidip doğruları aktarmaktır. Yapay zekâ hayatımıza girdi diye bu meslek ortadan kalkmaz. Bu aracı doğru kullanmayı öğrenirsek mesleğimizi daha iyi yapabiliriz. Buna karşı duranlar ise mesleğin dışında kalır.” Adıgüzel, konuşmasının devamında, “Her zaman bir insana, insan gözüne ve insan vicdanına ihtiyaç vardır. İnsan yoksa yapay zekâ da yoktur. Gazetecilik yapay zekâyla yok olmayacak, sadece biçim değiştirecektir. Anadolu Üniversitesi olarak bu dönüşüme uyum sağlamak için yeni medya alanında adımlar atıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Eren, eğitimin tüm paydaşlarına teşekkürlerini sundu

Basın İlan Kurumu Bursa Bölge Müdürü Gökhan Eren, eğitimin açılış konuşmasında başta Anadolu Üniversitesi olmak üzere programın gerçekleştirilmesine katkı sunan tüm paydaşlara teşekkür ederek, iş birliğinin önemine vurgu yaptı.

Kütküt: “Yapay zekâ içerik üretiminde bir araçtır”

Google Türkiye Eğitim Danışmanı Özgür Mehmet Kütküt, üretken yapay zekânın sunduğu fırsatlara dikkat çekerek şunları söyledi: “Üretken yapay zekâ alanında Türkiye için önemli fırsatlar olduğunu düşünüyorum. Bu fırsatlar; akademik çalışmalardan basın ve kamu iletişimine kadar pek çok alanda değerlendirilebilir. Eğer katılımcılar henüz üretken yapay zekâ ile tanışmadıysa, bu eğitim onlar için önemli bir fırsattır. Biz aslında makinelere değil, insanlara yazıyoruz. Yapay zekâ, insanlara yönelik içerik üretmek için bir araçtır.”

“Google eğitimleri dünya genelinde sürüyor”

Kütküt ayrıca Google eğitimlerinin dünya genelinde devam ettiğini belirterek, temel amaçlarının kaliteli gazetecilik uygulamalarını güçlendirmek ve küresel bir ağ toplumu oluşturmak olduğunu ifade etti. Kütküt, “Google aramalarında hiçbir şekilde kişi ya da kurumlara özel ayrıcalık tanınmaz. Bu oturumda paylaşılan tüm bilgiler kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir. İçeriklerin teknik olarak doğru biçimde yapılandırılması, arama sonuçlarında görünürlüğü artırmak açısından büyük önem taşır. Kullanıcı odaklı, faydalı ve güvenilir içerik üretmek temel hedefimizdir.” dedi.

Eğitimde ayrıca katılımcılara dijital habercilikte kullanılan yeni nesil araçlar, yapay zekâ destekli içerik üretimi, veri odaklı gazetecilik uygulamaları ile araştırma, redaksiyon ve haber yazım süreçlerinde kullanılabilecek dijital araçlar hakkında bilgi verildi.

Program, Özgür Mehmet Kütküt’e Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erkan Erdemir tarafından teşekkür belgesi takdim edilmesiyle sona erdi.

Öğrencilere yönelik hazırlanan rehber, yapay zekânın bir “hazır cevap makinesi” olarak değil, öğrenme sürecini destekleyen bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Rehberde çalışma planı oluşturma, kavramları sadeleştirme, öz değerlendirme yapma ve etkili komut (prompt) yazma gibi pratik beceriler adım adım ele alınıyor. Akademisyenlere yönelik rehber ise ders tasarımında içerik geliştirme, literatür taramasına hazırlık ve araştırma süreçlerini hızlandırma gibi alanlarda uygulanabilir öneriler sunuyor.

Her iki rehber de üretken yapay zekânın olası risklerine dikkat çekerek, çift yönlü doğrulama, veri minimizasyonu ve kurumsal politika uyumu gibi etik ilkeleri ön plana çıkarıyor. Açıköğretim Fakültesi’nin milyonlarca öğrencisine ve akademik kadrosuna hitap eden bu kaynaklar, yapay zekâ okuryazarlığını herkes için erişilebilir kılma anlayışıyla örtüşüyor.

Rehberlere Açıköğretim Fakültesi web sayfasından erişilebiliyor. https://www.anadolu.edu.tr/acikogretim/arastirma-aof/yapay-zeka-rehberi

“Dijital oyunlar güvenli bir deneme-yanılma alanı sunar”

Günümüzde eğitim bilimleri ve medya çalışmaları alanında yürütülen araştırmalar, oyunların güçlü bir öğrenme deneyimi sunduğunu ortaya koyuyor. Ufuk Tuğtekin, iyi tasarlanmış bir dijital oyunun oyuncuyu pasif bir izleyici konumunda bırakmadığını; aksine onu aktif biçimde karar veren, karşılaştığı problemleri deneyimleyen ve alternatif yollarla çözüm üreten bir özneye dönüştürdüğünü ifade ediyor. Tuğtekin’e göre dijital oyunların öğrenme açısından güçlü olmasının önemli nedenlerinden biri, oyuncuya güvenli bir deneme-yanılma alanı sağlaması. Oyuncuların oyun içinde farklı stratejiler deneyebildiğini, hatalar yapabildiğini ve bu hatalardan geri bildirim alarak yeni çözümler geliştirebildiğini belirten Tuğtekin, bu sürecin eleştirel düşünme, problem çözme ve stratejik planlama gibi bilişsel becerilerin gelişimine katkı sağladığını dile getiriyor.

“Öğrenme hedefleri oyunun temel mekaniği olarak tasarlanmalı”

Bir dijital oyunun öğretici olabilmesi için eğitsel içeriğin oyun mekaniğiyle doğal bir biçimde bütünleşmesi gerektiği belirtiliyor. Tuğtekin, öğrenme hedeflerinin oyuna dışarıdan eklenen bir unsur gibi değil, oyuncunun ilerleyebilmesi için kullanması gereken temel bir mekanik olarak tasarlanması gerektiğini ifade ediyor. Tuğtekin, oyuncunun oyun ilerledikçe yeni bilgiler edinmesinin, bu bilgileri kullanarak karşılaştığı problemleri çözmesinin ve öğrendiklerini oyun içinde uygulayabilmesinin öğrenmenin kalıcılığını artırdığını belirtiyor. Öğretici oyunların önemli tasarım unsurlarından birinin de anlamlı geri bildirim mekanizmaları olduğunu dile getiren Ufuk Tuğtekin, oyuncunun yaptığı eylemlerin oyun tarafından açık ve anlaşılır biçimde yanıtlanması gerektiğini; doğru stratejilerin ilerlemeyi desteklediğini, hatalı stratejilerin ise oyuncuya alternatif yollar düşünme fırsatı sunduğunu ifade ediyor.

Oyuncular oyunlarda yalnızca bilgi okumaz

Eğitim amaçlı oyunlar ile eğlence odaklı oyunlar arasındaki temel farkın tasarımın merkezinde yer alan hedef olduğu belirtiliyor. Eğlence oyunlarında amaç keyifli bir deneyim sunmak olurken, eğitim oyunlarında bu deneyimin belirli öğrenme hedeflerini destekleyecek şekilde yapılandırıldığı ifade ediliyor. Bu nedenle öğrenme içeriğinin oyuna “ders anlatımı” biçiminde eklenmemesi gerektiğini belirten Tuğtekin, bu tür bir yaklaşımın oyuncu motivasyonunu azaltabileceğini söylüyor. Ona göre iyi tasarlanmış eğitim oyunlarında öğrenme, oyuncunun deneyimlediği süreçlerin doğal bir parçası olarak ortaya çıkıyor.

Yeni teknolojiler oyun ekosistemini dönüştürüyor

Günümüzde yapay zekâ, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik gibi teknolojilerin oyun ekosistemini önemli ölçüde dönüştürme potansiyeline sahip olduğu biliniyor. Böylece bu dönüşümün eğitim amaçlı oyunları da doğrudan etkileyebileceği belirtiliyor. Tuğtekin, özellikle yapay zekâ destekli sistemlerin oyuncunun performansını gerçek zamanlı analiz ederek oyunun zorluk seviyesini ve öğrenme içeriklerini bireysel öğrenme hızına göre uyarlayabildiğini ifade ediyor. Doç. Dr. Tuğtekin bu sayede her oyuncu için daha dengeli ve kişiselleştirilmiş bir öğrenme deneyimi oluşturulabileceğini dile getiriyor. Artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojilerinin ise öğrenme deneyimini daha etkileşimli ve deneyim odaklı hâle getirdiğini belirten Tuğtekin, “Bu teknolojiler yalnızca oyunların teknik yönünü geliştirmekle kalmayacak, aynı zamanda öğrenme süreçlerinin daha etkili ve kalıcı biçimde tasarlanmasına da katkı sağlayacak.” diyor.

Bir oyunun öğretici olduğu nasıl anlaşılır?

Bir oyunun gerçekten öğretici olup olmadığını anlamak için öncelikle oyuncudan hangi becerileri talep ettiğine bakılması gerektiği belirtiliyor. Eğer oyun yalnızca tekrar eden basit görevler sunmak yerine problem çözme, strateji geliştirme, karar verme ve keşfetme gibi süreçleri teşvik ediyorsa bunun öğrenmeyi destekleyen bir yapı sunduğu değerlendiriliyor. Tuğtekin, öğretici oyunların genellikle oyuncuya anlamlı geri bildirimler sunduğunu; oyuncunun yaptığı seçimlerin sonuçlarını görerek hatalarından öğrenebildiğini ve farklı stratejiler deneyerek ilerleyebildiğini ifade ediyor.

Kamusal eğitimde dijital oyunların rolü

Bu yılın dijital öğrenme günü temasının “kamusal eğitim için dijital gelecekler inşa etmek” olduğu hatırlatılıyor. Bu tema kapsamında dijital teknolojilerin eğitimde kapsayıcı ve erişilebilir biçimde kullanılmasının önem kazandığı belirtiliyor. Tuğtekin, dijital oyunların farklı öğrenme stillerine uygun etkileşimli öğrenme ortamları sunarak geleneksel sınıf ortamlarının sınırlılıklarını aşabildiğini ifade ediyor. Tuğtekin ayrıca şu bilgileri de veriyor: “Oyunlar problem çözme, eleştirel düşünme ve iş birliği gibi üst düzey becerilerin gelişimini destekleyebiliyor. Bu kapsamda geniş öğrenci kitlelerine yönelik tasarlanan oyunlar; öğrenme materyallerine eşit erişim sağlayarak eğitimde fırsat eşitliğini de destekleyebilecek.”

Oyun temelli öğrenme geleceğin eğitim modeli olabilir mi?

Oyun temelli öğrenmenin yeni neslin dijital ortamlarla kurduğu ilişki açısından güçlü bir motivasyon kaynağı olduğunu belirten Tuğtekin, bunun her zaman ve her koşulda etkili bir öğrenme yöntemi olacağının garanti olmadığını da ifade ediyor. Tuğtekin, oyunların pedagojik amaçlarla uyumlu biçimde tasarlanmasının zor ve zaman alıcı bir süreç olduğunu, yanlış tasarım tercihlerinin öğrenciyi eğlendirebileceğini ancak öğrenmeyi desteklemeyebileceğini söylüyor. Ayrıca teknolojik altyapı ve erişim eşitsizliklerinin de bu yaklaşımın etkisini sınırlayabileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Tuğtekin; bu nedenle oyun temelli öğrenmenin geleceğin eğitim modellerinde önemli bir bileşen olabileceğini ancak tek başına bir çözüm olarak değil, diğer pedagojik yaklaşımlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

“Keşke ben tasarlasaydım dediğim oyun: The Last of Us”

Tuğtekin, bir oyuncu olarak kendisini en çok etkileyen oyunlardan birinin The Last of Us olduğunu söylüyor. Oyunun en güçlü yönlerinden birinin, oyuncunun karakterlerle duygusal bağ kurmasını sağlayan insan odaklı anlatısı olduğunu ifade ediyor. Ayrıca oyunun sinematik anlatım dilinin de son derece etkileyici olduğunu ifade eden Tuğtekin; kamera kullanımı, sahne geçişleri ve çevresel hikâye anlatımının oyuncuya adeta bir film deneyimi yaşattığını söylüyor.